Eksen 1 ve eksen 2 nedir?

Eksen 1 ve Eksen 2, psikolojik bozuklukların değerlendirilmesinde önemli bir rol oynayan sistemlerin temellerini oluşturur. Bu eksenler, ruh sağlığı profesyonellerine hastalıkları daha iyi anlamak ve tedavi yollarını belirlemek için yapılandırılmış bir çerçeve sunar. Eksen 1, genellikle daha belirgin ve acil durumları ele alırken, Eksen 2 daha derinlemesine kişilik ve gelişimsel sorunlara odaklanır. Bu iki eksen, bireylerin zihin sağlığını bütüncül bir şekilde değerlendirmeye yardımcı olur.

Eksen 1 ve Eksen 2, Amerikan Psikiyatristleri Birliği (APA) tarafından zihinsel/psikolojik rahatsızlıklar için tasarlanmış beş bölümlü, çok eksenli sınıflandırma sisteminin iki parçasıdır.

• Eksen 1. Kişilik bozuklukları ve mental retardasyon dışında psikolojik olan klinik koşulları önerir. Kolaylıkla teşhis edilen daha akut koşullara sahiptir. Tedaviye daha uygundur ve şiddetli muamele ile iyileştirilebilir.
• Eksen 2. Zeka geriliği ve kişilik bozukluklarını ele alır. Çocukluk çağında ortaya çıkan ve bir yaşam biçimi, mutasyona uğramış bir kişilik haline gelen önemli koşullara sahiptir. Tedaviye karşı çok dirençlidir.

DSM-IV’ün beş ekseninin kısa açıklaması şu şekildedir :

1. Eksen I. Klinik psikiyatrik bozuklukları kapsar.
2. Eksen II. Kişilik bozukluklarını ve bazı gelişimsel bozuklukları içerir.
3. Eksen III. Fiziksel hastalıklar ve tıbbi bozuklukları içerir.
4. Eksen IV. Bireyin sosyal ve çevresel zorluklarını değerlendirir.
5. Eksen V. Kişinin genel işlevselliğini değerlendirir.

DSM-5’in yayımlanmasıyla eksen sistemi kaldırılmış ve artık tek bir boyut üzerinden değerlendirme yapılmaya başlanmıştır.